τὰ χρόνια τὰ μαθητικά....

.

Μοῦ ἔδωσε ἕνας φίλος αὐτὸ τὸ ἄρθρο ἑνὸς Ἀλέξανδρου Πιστοφίδη ποὺ δημοσιεύτηκε πρὶν ἑνάμισι μῆνα καί, ἔχοντας ὑπάρξει πραγματικὰ ἄθλιος μαθητὴς στὸ σχολεῖο, διαβάζοντάς το σοκαρίστηκα, ἀναπόλησα, ἐξοργίστηκα, στοχάστηκα πόσο διαφορετικὰ θὰ μποροῦσαν νὰ εἶναι τὰ πράγματα.... Σὲ περίπτωση ποὺ σᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἐκπαίδευση καὶ τὸ μέλλον τῶν σημερινῶν μαθητῶν, σὲ περίπτωση ποὺ εἴχατε μισήσει ὅπως ἐγὼ τὸ σχολεῖο - σὲ βαθμὸ ποὺ 15 χρόνια μετὰ νὰ μοῦ ἀνεβαίνει τὸ αἷμα στὸ κεφάλι μὲ τὶς πρῶτες νότες τοῦ τρισάθλιου ἄσματος "τὰ μαθητικὰ χρόνια" ὅπου ἡ Ἀπόλυτη ἀναπολεῖ τὴν Κόλαση - διαβᾶστε τὶ συμβαίνει σὲ μιὰ ἄλλη Εὐρωπαϊκὴ χώρα, ἢ μᾶλλον σ' ἕναν ἄλλο πλανήτη.... Ἀξίζει τὸν κόπο:

Τὸ σχολεῖο τῆς χαμένης νιότης...

Kαλημέρα Σχολεῖο - Καλημέρα Θλίψη

Ἄνοιξαν τὰ σχολεῖα. Γιὰ κάποιους ἕνα εὐχάριστο καὶ μοναδικὸ γεγονός, γιὰ τοὺς περισσότερους θλιβερό. Σὲ μιὰ μακρινὴ χώρα, στὴ Φινλανδία, ποὺ ἐδῶ καὶ μιὰ δεκαετία οἱ μαθητές της βγαίνουν πρῶτοι σὲ ὅλες τὶς διεθνεῖς ἀξιολογήσεις τοῦ ΟΟΣΑ (οἱ δικοί μας τελευταῖοι), γιορτάζουν τὶς μέρες αυτές. Γιορτάζουν, γιατὶ μετὰ ἀπὸ δύο μῆνες διακοπῶν βρέθηκαν ξανὰ μὲ τοὺς συμμαθητὲς καὶ δασκάλους φίλους τους, στὴ μικρὴ κοινότητα τοῦ σχολείου τους. Στὴ Φινλανδία, στὰ πολυθέσια καὶ ὁλοήμερα σχολεῖα θὰ βρεῖς παιδιὰ ἀπὸ 8 μηνῶν μέχρι 16 ἐτῶν. Ὅταν ἐργάζονται καὶ οἱ δύο γονεῖς μποροῦν νὰ ἀφήσουν τὸ 8 μηνῶν καὶ ἄνω παιδί τους στὸ σχολεῖο μαζὶ μὲ τὰ μεγαλύτερα αδερφάκια του. Στὴ μικρὴ κοινότητα τοῦ σχολείου θὰ βρεῖς παιδιὰ μὲ εἰδικὲς ἀνάγκες, ἀφοῦ, σκοπίμως, δὲν ὑπάρχουν εἰδικὰ ἱδρυματικά-σχολεῖα. Θὰ βρεῖς βρέφη, νὰ μαθαίνουν ἀπὸ μικρὰ νὰ συνυπάρχουν μὲ μεγάλους καὶ ἀναπήρους, ὅπως στὴν κοινωνία τῶν μεγάλων, καλλιεργώντας τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης καὶ τῆς ἀλληλεγγύης τῶν μεγάλων παιδιῶν πρὸς τὰ μικρότερα καὶ πρὸς τὰ διαφορετικά.

Στὴ Φινλανδία γιορτάζουν, γιατὶ θὰ βρεθοῦν πάλι σὲ σχολεῖα μὲ σύγχρονα ἐργαστήρια καὶ ἀμφιθέατρα, μὲ κλειστὰ γυμναστήρια καὶ πισίνες, μὲ εἰδικὲς αἴθουσες χαλάρωσης καὶ σάουνας, μὲ ἑστιατόρια μὲ τὸ δωρεὰν φαγητὸ καὶ τὸ σημαντικότερο, γιατὶ θὰ μάθουν καὶ θὰ δημιουργήσουν γνώση μὲ τοὺς δασκάλους φίλους τους, παίζοντας, συζητώντας καὶ μελετώντας διάφορα βιβλία καὶ ὄχι ἕνα ὑποχρεωτικὸ σὲ κάθε μάθημα, ὅπως στὴν Ἑλλάδα. (Οἱ δάσκαλοί μας, ἀκόμη καὶ νὰ θέλουν νὰ πάρουν πρωτοβουλίες δημιουργικῆς μάθησης δὲν μποροῦν. Εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δουλέψουν μὲ συγκεκριμένα βιβλία μὲ ἕναν στόχο: «νὰ βγεῖ ὅπως-ὅπως ἡ ὕλη», ἀποστηθισμένη βεβαίως).
.

Τὰ παιδιὰ στὴ Φινλανδία, στὶς πρῶτες ἕξι τάξεις, κάνουν συχνὰ τέστ, ὄχι ὅμως γιὰ νὰ βαθμολογηθοῦν (νὰ τιμωρηθοῦν ὅπως τὰ ἑλληνόπουλα) ἀλλὰ γιὰ νὰ διαπιστωθοῦν οἱ ἀδυναμίες τους ὥστε νὰ τοὺς παρασχεθεῖ ἐξατομικευμένη ἐνισχυτικὴ διδασκαλία. Ἡ φιλοσοφία τους εἶναι, «ἡ βαθμολογία ἀποθαρρύνει καὶ ὠθεῖ ἀκόμη περισσότερο στὴν ἄρνηση μάθησης τὸν κακὸ μαθητή, ἐνῶ ἐπιβραβεύει τὸν καλὸ μαθητή, ποὺ ἔτσι κὶ ἀλλιῶς δὲν χρειάζεται τὴν ἐπιβράβευση». Τὰ παιδιὰ στὴ Φινλανδία μποροῦν ἤδη ἀπὸ τὶς πρῶτες τάξεις, νὰ ἐπιλέξουν ἀκόμη καὶ τὸ ἡμερήσιο πρόγραμμά τους. Ἕνα παιδὶ τῆς δευτέρας δημοτικοῦ, μπορεῖ μιὰ ἡμέρα νὰ ἐπισκεφτεῖ κάποιο μάθημα τῆς τρίτης ἢ ἀκόμη καὶ τῆς πρώτης, ἂν νομίζει πὼς αὐτὸ χρειάζεται περισσότερο. Τὰ παιδιὰ στὴ Φινλανδία ἀλλὰ καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες χῶρες, ποὺ τὸ ἐκπαιδευτικό τους σύστημα εἶναι ἀνάμεσα σὲ ἐκεῖνο τῶν πρώτων πέντε στὸν κόσμο, ὅπως στὴν Ἰαπωνία, Κορέα καὶ Καναδᾶ, ὅταν ἔχουν τὲστ στὰ μαθηματικά, φυσική, χημεία, ἀκόμη καὶ στὴ γλῶσσα τους, ἐπιτρέπεται νὰ ἔχουν μαζί τους βοήθημα (βιβλίο μὲ τοὺς μαθηματικούς, φυσικούς, χημικοὺς τύπους καὶ λεξικὸ γλώσσας). Οἱ παιδαγωγοί τους δὲν ἔχουν κανένα λόγο νὰ ἀπαιτήσουν ἀπὸ τὰ παιδιὰ νὰ μάθουν ἀπ ἔξω πράγματα, ποὺ μετὰ ἀπὸ μερικὲς ἑβδομάδες δὲν θὰ θυμοῦνται. Αὐτὸ ποὺ τοὺς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ μάθουν τὰ παιδιά τους νὰ σκέπτονται λογικά, μὲ κριτικὴ ἀναλυτικὴ σκέψη, κατανοώντας περίπλοκα νοήματα καὶ ἀλληλοσυσχετισμούς. Μὲ λίγα λόγια, τοὺς ἐνδιαφέρει νὰ ἀγαπήσουν τὰ παιδιὰ τὴ μάθηση καὶ τὸ βιβλίο γιὰ νὰ συνεχίσουν νὰ μαθαίνουν μόνα τους. Μὲ τὸ ζόρι δὲν μαθαίνει κανείς. Μὲ τὸ ζόρι μπορεῖς μόνο νὰ ἀποστηθίσεις ξένη γνώση, γιὰ λίγο καιρό.

Ὅταν τὸ ἀπόγευμα, μετὰ τὴν ἐνισχυτικὴ διδασκαλία, οἱ Φιλανδοὶ μαθητὲς πᾶνε στὸ σπίτι, ἀφήνουν τὴ σάκκα μὲ τὰ βιβλία στὸ σχολεῖο. Ὅλη ἡ ὑπόλοιπη ἡμέρα τοὺς ἀνήκει. Χαίρονται τὴν παιδικότητά τους. Τὲστ γιὰ τὸ σπίτι ἀπαγορεύονται. Ἡ λέξη φροντιστήριο δὲν ὑπάρχει οὔτε στὸ λεξικό τους. Εἶναι πρῶτα στὴν Εὐρώπη στὴν ἀνάγνωση ἐξωσχολικῶν βιβλίων καὶ τελευταῖα σὲ τηλεθέαση. Τὰ ἑλληνόπουλα τρέχουν ἀπὸ φροντιστήριο σὲ φροντιστήριο σἂν κουρδιστὰ πορτοκάλια. Τὸ μόνο ποὺ τοὺς μένει μετά, εἶναι νὰ καθίσουν ἐξαντλημένα μπροστὰ στὴν τηλεόραση μέχρι νὰ τοὺς πάρει ὁ ὕπνος. Σὲ καμμιὰ ἄλλη χώρα τοῦ κόσμου δὲ βλέπεις παιδιὰ μὲ τσάντες νὰ κυκλοφοροῦν μέχρι τὰ μεσάνυχτα τρέχοντας σἂν τὸν Βέγγο νὰ προλάβουν τὸ ἑπόμενο μάθημα ἀποστήθισης, πρὸς μεγάλη ἱκανοποίηση τῶν φροντιστηρίων. Εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ τραύματα τῆς χαμένης παιδικότητας νὰ μὴν ἔχουν βαθιὲς καὶ μακροχρόνιες ψυχικὲς συνέπειες;

Τὰ περισσότερα ἑλληνόπουλα πᾶνε ἄκεφα σὲ ἄθλια δημόσια σχολεῖα, ποὺ μοιάζουν σἂν γκαρὰζ αὐτοκινήτων. Θὰ συναντήσουν δασκάλους, στὴν πλειονότητά τους σκυθρωποὺς καὶ δίχως ὄρεξη, ποὺ ἀπὸ τότε ποὺ τελείωσαν τὶς σπουδές τους δὲν ἔχουν ἀνοίξει βιβλίο. Θὰ συναντήσουν δασκάλους, γιὰ τοὺς ὁποίους ἡ λέξη ἐξατομικευμένη προσέγγιση μαθητῆ μὲ ἰδιαίτερα προβλήματα, ὑπάρχει μόνο στὰ λεξικά. Θὰ πρέπει νὰ ἀποστηθίσουν κακογραμμένα βιβλία πάνω στὰ ὁποῖα θὰ ἐξεταστοῦν. Ὅποιος ἔχει τὴν καλύτερη μνήμη ἢ τὶς καλύτερες τεχνικὲς ἀποστήθισης, ὄχι ἀπαραίτητα καὶ τὸ καλύτερο μυαλό, θὰ ἐπιβραβευθεῖ. Οἱ κακοὶ μαθητὲς θὰ τιμωρηθοῦν καὶ θὰ σπρωχθοῦν στὴ μαθησιακὴ ἄρνηση. Ἡ μαθητικὴ διαρροὴ στὴ χώρα μας, σὲ κάποιες περιοχὲς ξεπερνᾶ τὸ 30%, ἐνῶ στὴ Φινλανδία εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτη. Ἡ ἀπάντηση τῆς ὑπουργοῦ παιδείας τους εἶναι: «εἴμαστε μιὰ μικρὴ χώρα καὶ δὲν ἔχουμε τὴν πολυτέλεια νὰ χάσουμε οὔτε ἕναν μαθητή».

.

Γιατὶ ἀλήθεια συμβαίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ τραγικά, στὸ σημαντικότερο τομέα μιᾶς χώρας ὅπως εἶναι ἡ παιδεία, ἀπὸ τὴν ὁποία ἐξαρτῶνται ὅλα τὰ ἄλλα; Γιατὶ βασανίζουμε δίχως λόγο ὅ,τι πολυτιμότερο ἔχουμε, τὰ παιδιά μας; Γιατί, ἐνῶ πληρώνουμε τὰ περισσότερα λεφτὰ στὸν κόσμο γιὰ τὴν παιδεία (στὴν παραπαιδεία τῶν φροντιστηρίων), ἔχουμε μιὰ τόσο ἄθλια δημόσια παιδεία; Τὴν ἀπάντηση μᾶς τὴν ἔδωσε πρὶν λίγες ἡμέρες ὁ κος Βουλγαράκης: «ὑπάρχουν βουλευτὲς ποὺ τὰ δίδακτρα ποὺ πληρώνουν γιὰ τὰ παιδιά τους στὰ ἰδιωτικὰ σχολεῖα εἶναι περισσότερα ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα ποὺ δηλώνουν στὸ πόθεν ἔσχες»!!! Κυβερνῶντες καὶ ἐξουσιάζοντες, ποὺ στέλνουν τὰ παιδιά τους σὲ πανάκριβα ἰδιωτικὰ σχολεῖα, δὲν ἔχουν κανένα λόγο νὰ δώσουν λεφτὰ στὴ δημόσια παιδεία, ὅπως δὲν ἔχουν κανένα λόγο νὰ δώσουν λεφτὰ γιὰ τὴ δημόσια ὑγεία ἀφοῦ ἂν χρειαστεῖ, οἱ ἴδιοι καὶ τὰ παιδιά τους θὰ πᾶνε στὸ Memorial. Αὐτὴ εἶναι ἡ μοναδικὴ ἐξήγηση καὶ καμμία ἄλλη γιὰ τὰ ἄθλια δημόσια σχολεῖα μας. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι δικαιολογίες πρὸς βλάκες!

Στὴ Φινλανδία, ὁ γιὸς τοῦ πρωθυπουργοῦ, τοῦ προέδρου τῆς ΝΟΚΙΑ, τοῦ θυρωροῦ τῆς πολυκατοικίας καὶ τοῦ χασάπη τῆς γειτονιᾶς πᾶνε στὸ ἴδιο δημόσιο σχολεῖο. Γι΄ αὐτὸ καὶ ἔχουν κάθε λόγο νὰ δίνουν τὰ διπλάσια ἀκριβῶς λεφτὰ ἀπὸ ἐμᾶς, γύρῳ στὸ 7% τοῦ ΑΕΠ, γιὰ τὴν παιδεία τους. «Βάση τῆς ἐκπαίδευσής μας εἶναι ἡ ἰσότητα ὅλων στὸ σχολεῖο», λέει ἡ ὑπουργός τους. Οἱ Φιλανδοὶ ἀγαποῦν τὴν πατρίδα τους, ὄχι ἀκροδεξιὰ καὶ θεωρητικὰ σἂν μιὰ ἀφῃρημένη ἰδέα, ἀλλὰ σἂν ζωντανὸ ὀργανισμό. Γι΄ αὐτοὺς πατρίδα εἶναι πάνω ἀπ΄ ὅλα ὁ λαός τους, οἱ ἄνθρωποί τους, τὰ παιδιά τους.

.