Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2008

Βιβλίο: Μπριγιόλ, τοῦ Δ. Χατζόπουλου

.
Τὸ συγκεκριμένο εἶναι τὸ ὡραιότερο καὶ πιὸ ἀληθινὸ βιβλίο ποὺ ἔχω διαβάσει τὰ τελευταῖα τρία ἢ τέσσερα χρόνια, τὸ ξεκίνησα πρὶν μιὰ ἑβδομάδα περίπου καὶ τὸ τελείωσα αὐθημερόν, μέσα σὲ λίγες ὧρες. Κανένα ἄλλο δὲν μὲ ἄγγιξε, δὲν μὲ συγκίνησε τόσο, καὶ μπορεῖτε νὰ σκεφτεῖτε ὅ,τι θέλετε γιὰ μένα. Ἔτσι κὶ ἀλλιῶς ἔχω ἀκούσει τόσα κατὰ πρόσωπο ποὺ δυό-τρία κακεντρεχῆ σχόλια θὰ μὲ ἀφήσουν παγερὰ ἀδιάφορο. Ἰδοὺ μιὰ παράγραφος ἀπὸ τὸ ὀπισθόφυλλο ποὺ ἐξηγεῖ τὸ γιατί:
.
"ἡ φαινομενικὰ συνηθισμένη ἱστορία δύο ἐφήβων ποὺ σὲ μιὰ ἐπαρχιακὴ πόλη τὴ δεκαετία τοῦ '70 ἀνακαλύπτουν τὸν ἔρωτα. Δημιουργοῦν μεταξύ τους μιὰ σχέση ποὺ περπατάει στὰ μονοπάτια τοῦ πάθους ἐρήμην τους. Λιγότερο συνηθισμένο, ὅτι πρόκειται γιὰ δύο ἀγόρια."
.
Δὲν πιστεύω πὼς ἕνα βιβλίο γράφεται καὶ ἀπευθύνεται συγκεκριμένα σὲ κἄποιους ἀναγνῶστες, σὲ μιὰ κοινωνικὴ ὁμάδα. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, εἶμαι σίγουρος. Ἀλλοίμονο ἂν οἱ ἄνθρωποι ποὺ πρέπει νὰ διαβάζουν ἕνα βιβλίο καὶ νὰ τὸ ἀπολαμβάνουν μοιάζουν ἀπαραίτητα στοὺς χαρακτῆρες τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου. Τότε δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ μοῦ ἀρέσουν οὔτε τὰ "Ματωμένα Χώματα", οὔτε ὁ "Μόμπυ Ντίκ", οὔτε ἡ "Λωξάντρα". Στὸ χέρι τοῦ συγγραφέως εἶναι νὰ δώση τέτοια χαρακτηριστικὰ στοὺς ἥρωές του καὶ τὴν πλοκὴ ὥστε νὰ ἀγγίξη ἕνα ἑτερόκλητο ἀναγνωστικὸ κοινό. Καὶ μάλιστα, ὅσο πιὸ συγκεκριμένο καὶ δυσεύρετο καὶ τοπικὸ εἶναι τὸ θέμα ἑνὸς βιβλίο, παραδόξως τόσο πιὸ πανανθρώπινο γίνεται καὶ τόσο πιὸ πολὺ μιλᾶ καὶ ἀπευθύνεται σὲ ὅλους - ἀλλιῶς γιατὶ νὰ ἀγγίζη Σουηδοὺς ὁ "Καπετὰν Μιχάλης" ἢ Ἕλληνες ὁ "Μαὶτρ καὶ ἡ Μαργαρίτα";
..

ἡ Πάτρα στὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ '70 ὅπου λαμβάνει χώρα ἡ ἱστορία
.

Αὐτὸ λοιπὸν τὸ χάρισμα, κατὰ τὴν γνώμη μου, τὸ ἔχει καὶ μὲ τὸ παραπάνω ὁ Δημήτρης Χατζόπουλος σὲ αὐτὸ τὸ πρῶτο του αὐτοβιογραφικὸ βιβλίο ποὺ κυκλοφόρησε πρὶν τέσσερα χρόνια καὶ μόλις πρόσφατα ἔπεσε στὰ χέρια μου. Ὁ ἥρωάς του ὁ Δημήτρης μεγαλώνει οὐσιαστικὰ μόνος, χωρὶς φίλους, σὲ ἕνα παλιὸ σπίτι σὲ μιὰ ἐπαρχιακὴ παραθαλάσσια κωμόπολη, μέλος μιᾶς διαλυμένης οἰκογένειας ποὺ μένει μαζὶ γιὰ τυπικοὺς λόγους, χωρὶς νὰ ἔχη ποτέ του νοιώσει τὴν ἀγάπη, ὅταν συναντᾶ στὰ δεκάξι του τὸν μοιραῖο συμμαθητή του, καὶ δὲν θὰ ἰσχυριστῶ πὼς ταὐτίστηκα μαζί του μόνο ἐπειδὴ κὶ ἐμένα μὲ λένε Δημήτρη.... Ξέρω καλὰ τί σημαίνει ὅλη αὐτὴ ἡ μοναξιὰ ποὺ περιγράφει ὁ συγγραφέας, νὰ μὴν σὲ καταλαβαίνη κανείς, νὰ μὴν ἔχης κανένα νὰ μιλήσης, νὰ εἶσαι "διαφορετικός" καὶ νὰ μὴν ξέρεις τὸ γιατὶ καὶ τὸ τί σημαίνει αὐτό, ἢ τὸ πῶς νὰ τὸ διορθώσης. Κἄποιες φράσεις ἢ σκέψεις τοῦ Δημήτρη τὶς ἔχω πεῖ μέσα μου ἑκατοντάδες φορὲς μεγαλώνοντας, κυρίως τὴν κινητήριο δύναμή του: "ὑπομονή, νὰ διαβάσω, νὰ περάσω Πανεπιστήμιο κἄπου μακρυά, νὰ φύγω, νὰ φύγω, νὰ φύγω!!!!"
.
Ὁ ἔρωτας ὅμως ἔρχεται ξαφνικὰ ἐκεῖ ποὺ δὲν τὸν περιμένεις, ποὺ δὲν πιστεύεις κἂν σ' ἐκεῖνον, καὶ τὰ ἀλλάζει ὅλα. Καὶ ἡ ταὐτισή μου μὲ τὸν ἥρωα συνεχίζεται, καθῶς ὁ Δημήτρης δίνεται ἀπόλυτα σ' αὐτὸν τὸν κρυφὸ καὶ ἀπελπισμένο ἔρωτα μὲ τὸν ἄλλον ἔφηβο Δημήτρη, περιμένει νὰ λειτουργήση κἄπως σἂν ἀσφάλεια ζωῆς γιὰ κεῖνον, καὶ σύντομα ὅλα καταρρέουν.... Ναί, αὐτὸ τὸ βιβλίο δὲν εἶναι εὐχάριστο οὔτε ρομάντζο, περιγράφει τὸν χωρισμὸ καὶ τὸ πῶς κἄτι τέτοιο μπορεῖ νὰ σὲ σημαδέψη καὶ νὰ σὲ καταστρέψη. "Μοῦ γάμησες τὴ ζωή!" λέει κἄποια στιγμὴ ὁ ἥρωας στὸν ἄνθρωπο ποὺ τὸν ἐγκατέλειψε τόσο καιρὸ πρίν, ὄταν συνειδητοποιεῖ πὼς ὅ,τι κὶ ἂν κάνη πάντα θὰ τὸν κηνυγᾶ καὶ θὰ τὸν στοιχειώνει ἐκεῖνος ὁ πρῶτος ἀποτυχημένος ἔρωτας ποὺ ἔληξε χωρὶς νὰ καταλάβη ποτέ του τὸ γιατί....
.

ἡ ἀπόλυτη μοναξιὰ στὴν μουντὴ καὶ γκρίζα προκυμαία τῆς Πάτρας....

.
Δὲν θέλω νὰ γράψω ἄλλα στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ὑπόθεση ἢ τὸ φινάλε, μὴν κόψω τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ κἄποιον ποὺ ἀποφάσισε νὰ τὸ διαβάση καὶ δὲν ἄλλαξε ἤδη ἱστοσελίδα βρίζοντάς με, ἁπλὰ νὰ ξανατονίσω πὼς τὸ βιβλίο εἶναι ἡ ἀληθινὴ ζωή, γι' αὐτὸ ἴσως μὲ ἄγγιξε σὲ σημεῖο δακρύων. Μὴν περιμένετε λουλούδια, συγκατοικήσεις, ρομαντικὰ "σ' ἀγαπῶ" ὑπὸ τὸ σεληνόφως, "κὶ ἔζησαν αὐτοὶ καλὰ κὶ ἐμεῖς καλύτερα". Δὲν ἔζησαν καλά, ὅσο κὶ ἂν τὸ προσπάθησε ὁ ἥρωάς μας, ὅσο κὶ ἂν τὸ ἤθελα κὶ ἐγώ διαβάζοντας καὶ φθάνοντας στὸ ἀδιέξοδο καὶ ἐξοργιστικὸ φινάλε, καὶ μᾶλλον οὔτε κὶ ἐμεῖς θὰ ζήσουμε πολὺ καλύτερα.... μακάρι νὰ διαψευστῶ.

Καλὲς ἀναγνώσεις σὲ ὅ,τι κὶ ἂν ἐπιλέξετε!

..

8 σχόλια:

gatti είπε...

Είχα ακούσει κι εγώ ότι είναι "αμφιλεγόμενο" βιβλίο, όπως κι αν αυτό ερμηνεύεται. Ομως, για τα βιβλία προτιμώ να έχω προσωπική γνώμη πριν αφορίσω. Ειδικά δηλαδή όταν κάποιοι έχουν αφορίσει κάτι. Γι΄ αυτό θα το αγοράσω να το διαβάσω. Αν και έχω ήδη την εντύπωση, ότι εμένα από το θέμα του και μόνο θα μου αρέσει.

Καλημερούδια Ντέμη μου! :))

Hfaistiwnas είπε...

Μα με δουλεύεις; Γιατί να ακούσεις κακεντρεχή σχόλια; Βιβλίο είναι!!!
Όπως λέει και δίπλα η gatti δεν μπορείς να πεις κάτι για ένα βιβλίο αν δεν το έχεις διαβάσει!
Όσον αφορά το βιβλίο τώρα, ακούγεται ενδιαφέρον και είναι και μέσα στη βιβλιογραφία που έχω μαζέψει για τα μελλοντικά μου βιβλία! Όταν το διαβάσω στο μέλλον και αν είμαστε ακόμη εδώ θα πω και εγώ τη γνώμη μου! :) Πάντως όπως το περιγράφεις εγώ θα το αγόραζα σίγουρα!!!

Ντέμης είπε...

@ Γκάττι
Ἀλήθεια Γκάττι μου ἀγαπητή, τὸ εἶχες ἀκουστά, καὶ ὡς ἀμφιλεγόμενο μάλιστα; Ἐγὼ ὁμολογῶ πρὶν δέκα μέρες ἀγνοοῦσα καὶ αὐτὴ τὴν ὕπαρξή του! Τυχαῖα τὸ εἶδα στὸν λατρευτό μου "Βιβλιοχαμὸ" καὶ τὸ ἅρπαξα. Πόσο μὰ πόσο σωστὸ αὐτὸ ποὺ γράφεις, πὼς πρέπει νὰ ἔχουμε προσωπικὴ ἄποψη γιὰ ἕνα βιβλίο, καὶ μόνον ἀφοῦ τὸ ἔχουμε διαβάσει.
Πόσα βιβλία ποὺ δὲν θεωρήθηκαν ποτὲ ἀριστουργήματα ἐμένα μὲ ἱκανοποίησαν ἀπόλυτα (ὅπως αὐτό!) καὶ πόσα θεωρούμενα μνημεῖα τῆς λογοτεχνίας τὰ τέλειωσα μὲ τὸ ζόρι, ἀπὸ ντροπὴ νὰ τὰ παρατήσω στὴ μέση, πχ ὁ "Πέδρο Πάραμο" τοῦ Χουὰν Ροῦλφο ἢ τὸ "Ψυχρὸ Δέρμα" τοὺ Piñol ποὺ - ἂν θυμᾶσαι - ἦταν κὶ ὁ λόγος ποὺ σοῦ πρωτο-ἔγραψα! (τί φόλα τὸ πρῶτο.... κὶ ὁ Γκαμπριὲλ Γκαρσία Μαρκὲς εἶχε δηλώσει στὸ ὀπισθόφυλλο πὼς οἱ μόλις 300 σελίδες του θὰ ἔχουν τὴν ἴδια διάρκεια μὲ τὶς διασωθεῖσες σελίδες τοῦ Σοφοκλέους - μνήσθητί μου Κύριε!)
Μακάρι νὰ τὸ βρῆς καὶ νὰ σοῦ ἀρέση, ὁπωσδήποτε εἶναι ξεχωριστὸ καὶ καθόλου βρώμικο.

Ντέμης είπε...

@ Ἡφαιστίωνα
Ὄντως φιλούι μου, συμφωνῶ καὶ μὲ σένα καὶ μὲ τὴν Γκάττι. Μακάρι νὰ σοῦ ἀρέση ἂν τὸ διαβάσης, ἐμένα μὲ ἐνθουσίασε ὅπως κατάλαβες, τρελλαίνομαι γιὰ βιβλία ποὺ περιγράφουν αὐτὰ τὰ πρῶτα ξυπνήματα τοῦ ἐφηβικοῦ ἔρωτα, πχ τὸ "Καλημέρα Θλίψη" τῆς 17χρονης Φρ. Σαγκὰν ποὺ μοῦ εἶχε χαρίσει ἡ στετέ μου (ἡ γιαγιά μου) ὅταν ἤμουν 16 - πρὶν ἀπὸ 16 χρόνια δηλαδή! - καὶ τὸ κρατῶ ὡς θησαυρό.
Φτοὺ νὰ μὴν τὸ γρουσουζέψω, δὲν μὲ ἔκραξε κανεὶς ἀκόμη, ἐσὺ ὅμως μὲ στεναχώρησες πολύ: τί ἐννοεῖς "ἂν εἴμαστε ἀκόμα ἐδῶ"; Δὲν πιστεύω νὰ μᾶς φτύσης μελλοντικῶς, ἢ νὰ μὴν ξαναγράψης εἰδικὰ σὲ ἐμένα!! Δὲν στὸ ἔχω πεῖ ἴσως, ἀλλὰ εἶμαι πολὺ εὐαίσθητος! Σὲ παρακαλῶ, μὴ μοῦ λὲς τέτοια....

gatti είπε...

Nτέμη μου, έπεσες στην περίπτωση! Μόλις τελείωσα το Πέδρο Πάραμο και έχω πραγματικά συγκλονιστεί! Εδώ διαφωνούμε κάθετα. Οπως επίσης και στο Ψυχρό δέρμα.

Η υποκειμενικότητα παίζει μεγάλο ρόλο στην ανάγνωση των βιβλίων. Κάτι που θα βρω εγώ αριστούργημα εσύ μπορεί να μην αντέξεις ούτε να το τελειώσεις, αλλά τα βιβλία πολλές φορές σχετίζονται και με προσωπικά βιώματα. Μπορεί κάτι που θα διαβάσεις να παραπέμψει σε μια προσωπική σου ιστορία και έτσι να το λατρέψεις ή να το σιχαθείς, ενώ σε κάποιον άλλο μπορεί να μην πει τίποτα.
Από την άλλη, σημαντικό ρόλο παίζει και η διάθεση. Μπορεί να ξεκινήσεις ένα βιβλίο και να το παρατήσεις ως άθλιο, μετά να το ξαναπιάσεις στα χέρια σου και να το βρεις υπέροχο.

Ομως, ειδικά τα "αμφιλεγόμενα" θεωρώ ότι δεν έχουν να κάνουν με τα δύο παραπάνω που αναφέρω (υποκειμενικότητα, διάθεση), αλλά με την οπτική της ζωής.
Αν ο άλλος ας πούμε είναι ομοφοβικός, ένα βιβλίο που μιλάει για τον έρωτα δύο ανθρώπων του ίδιου φύλου θα το πει αμφιλεγόμενο.
Αυτούς τους τύπους που αφορίζουν επειδή απλώς δεν εγκρίνουν την υπόθεση ενός βιβλίου απλά και μόνο επειδή είναι έξω από τον τρόπο ζωής τους, δεν τους δίνω σημασία. Προτιμώ να έχω προσωπική γνώμη για κάθε αμφιλεγόμενο βιβλίο...

Hfaistiwnas είπε...

χεχε Όχι όχι προς το παρόν δεν νομίζω να πάω πουθενά και συνεχίζω ακάθεκτος! Μην ανυσηχείς θα ειδοποιήσω πρώτα! :)

Ντέμης είπε...

@ Γκάττι
Ἀααααά! Μὰ ὁ "Πέδρο Πάραμο" βρῆκε νὰ σὲ συγκλονίση, κόρη! Μὰ περιπαίζεις με ἀλόπως! Καλά, τί τοῦ ηὗρες ποὺ ἐγῶ δὲν "ἔπιασα"; Ἐδῶ ὁλόκληρη Ἀναγνώστρια (ἡ ἀγαπημένη μου κυπραία δασκάλα βιβλιόφιλη μπλόγκερ, μὲ ἔφεση στὰ "δύσκολα" βιβλία) και δὲν τῆς ἔκανε ἔντύπωση,
http://anagnostria.blogspot.com/2007/03/blog-post_1930.html
κὶ ἐσοὺ συγκλονίστηκες!!! Ἄγνωσται αἱ βουλαὶ τοῦ Κυρίου....

gatti είπε...

Bρήκα πραγματικά Σ-Υ-Γ-Κ-Λ-Ο-Ν-Ι-Σ-Τ-Ι-Κ-Η την συνομιλία του Χουάν Πρεσιάδο (γιου του Πέδρο Πάραμο) με τους νεκρούς στην Κομάλα, ένα χωριό - κατοικία των νεκρών. Ηταν σαν μία κάθοδος στον Αδη. Από την στιγμή που κατάλαβα πως αυτοί με τους οποίους μιλάει ο Πρεσιάδο στο χωριό όπου πήγε να βρει τον πατέρα του είναι φαντάσματα των νεκρών είχα ξεφύγει. Δεν ξέρω πώς να στο εξηγήσω... Ισως να είμαι πολύ κοντά στους λατίνους συγγραφείς, όπως η αναγνώστρια είναι - όπως γράφει - πολύ μακριά. Την είχα διαβάσει την κριτική της για το συγκεκριμένο βιβλίο, την εκτιμώ πολύ, ευκαιρία τώρα που μου υπενθύμισες το blog της να την προσθέσω στα links μου.